Blockchain

Merkezi Olmayan Finans; DeFi Nedir?

Kısa bir süredir blok zinciri veya kripto para birimleri ile ilgilendiyseniz, muhtemelen birden fazla durumda ‘merkezi olmayan finans’ veya ‘DeFi’ terimlerine rastlamışsınızdır. Bunlar, blok zinciri teknolojisi kullanılarak oluşturulmuş finansal uygulamalardır. Ancak çoğunlukla Ethereum üzerinde kurulmuştur.

Özetle, Merkezi Olmayan Finans, bankalar, havale platformları ve Fiat para birimleri gibi geleneksel finansal altyapıya güvenmek zorunda kalmadan, insanların paralarını yönetmek için kullandıkları merkezi olmayan finansal araçları, protokolleri ve platformları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. 

Eski ve modası geçmiş geleneksel finansal sisteme bir alternatif sunarak veya eksik olduğu yerlerde önemli finansal hizmetlere erişim sağlayarak kullanıcıları güçlendiren yepyeni bir para sistemi. Bu yeni para sistemi, çok çeşitli görevleri tamamlamak için kullanılabilen ve standart uygulamalara çok benzeyen basit kullanıcı arayüzleri aracılığıyla erişilen açık, şeffaf akıllı sözleşmelerle desteklenmektedir.

Merkezi olmayan blokların üzerine inşa edilen bu DeFi uygulamaları, herhangi bir merkezi yönetim birimi olmadan çalışır ve altta yatan akıllı sözleşmeler otomatik olarak bir işlemde yer alan karşı tarafları güvende tuttuğundan, kullanıcıların birbirleriyle tamamen güvenilir bir şekilde etkileşime girmesini sağlar. 

Faydaları

DeFi uygulamalarının tartışmasız en önemli faydası erişilebilirlikleridir. Çünkü başında bir yönetim organı yoktur ve uyulması gereken herhangi bir düzenleme veya kural da yoktur. DeFi uygulamalarına dünyanın neresinde olursa olsun herkes erişebilir. Kripto para cüzdanı ve internet bağlantısı olan herkes, Merkezi Olmayan Finans dünyası ile kredi kontrolü, KYC veya diğer giriş engelleri olmadan etkileşime girebilir. 

Bu, dünya çapında bir banka hesabına erişimi olmayan 1,7 milyar yetişkin için özellikle önemlidir. DeFi aracılığıyla, bu kişiler ve diğer herkes, bankalarla aynı özelliklerin çoğunu sağlayan çok çeşitli izinsiz protokollere erişebilir.

Ancak DeFi, onlara ihtiyacı olanlara standart finansal hizmetler sağlamanın ötesine geçer. Açıklık ve şeffaflık üzerine kurulu tamamen özgün bir sistem sunarak, katılımcıların isterlerse sahne arkasında neler olup bittiğini tam olarak kontrol etmelerini sağlar. Bunu, güvenilir üçüncü taraflardan ve maliyetli aracılardan vazgeçerek gerçekleştirir ve erişim maliyetlerini minimuma indirir. 

Ayrıca, DeFi, borçlulara teminat destekli krediler sağlamak için kullanılan borç verme havuzlarına katkıda bulunarak ve traderların varlıklarını merkezi olmayan borsada takas etmelerini sağlayan likidite havuzlarına varlık yatırarak bireylere dijital varlıklarından kolayca kâr elde etmelerinin bir yolunu sunar. Hem borç verme havuzları hem de likidite havuzu yatırımları, en çok faiz veren bankaların bile sağladığı getirilerden çok daha fazla getiri sağlayabilir. 

DeFi’nin En Yaygın Kullanım Durumları

Nispeten yeni bir sektör olmasına rağmen, Merkezi Olmayan Finans son yıllarda önemli ölçüde büyüdü ve DeFi uygulamalarının hem sayısı hem de çeşitliliği çoğaldı. 

Günümüzde, halihazırda kullandığınız hemen hemen her büyük finansal hizmete bir DeFi alternatifi varken, DeFi teknolojisine yönelik bazı uygulamalar tamamen benzersizdir ve eşler arası blok zinciri teknolojisi sayesinde mümkün hale getirilmiştir. 

Aşağıda en yaygın DeFi kullanım durumları sıralanmıştır;

Açık Kredi Protokolleri;

Compound ve Aave gibi DeFi ödünç verme protokolleri, kullanıcıların dijital varlıkları güvenli ve güvenilir bir şekilde ödünç vermelerine ve ödünç almalarına olanak tanır. Borçlular teminat olarak fon yatırır ve genellikle sabit bir faiz oranı öderken, borç verenler varlıklarından değişken bir getiri elde eder. 

Not: En popüler DeFi uygulamalarının akıllı sözleşmeleri denetlenmiştir ve genellikle kullanımı güvenli kabul edilir. Ancak, daha az yerleşik veya daha yeni uygulamaların kullanımı güvenli olmayabilir. Her zaman olduğu gibi, tokenlarınız cüzdanınızdan çıktıklarında risk altında olabilir. 

Otomatik Piyasa Yapıcılar (AMM’ler);

AMM’ler, çoğu merkezi borsa gibi arz ve talep yerine platformun likidite havuzlarında depolanan varlıkların oranına dayalı olarak bir tokenın fiyatını belirlemek için matematiksel formüller kullanarak otomatik olarak piyasalar oluşturan DeFi uygulamalarıdır. Örneğin, ETH/UNI havuzunda 10 ETH ve 100 UNI varsa, her ETH 10 UNI değerindedir. Bu oran, traderlar ETH ve UNI’lerini değiştirdikçe, havuzdaki her iki tokenın miktarını değiştirerek zamanla değişebilir. 

Merkezi Olmayan Sigorta;

Nexus Mutual gibi merkezi olmayan sigorta protokolleri, kullanıcıların kendilerini DeFi sektöründeki saldırılar, hırsızlık, flaş çökmeleri ve hemen hemen her şey gibi çok çeşitli risklere karşı korumalarına olanak tanır. Herkes, risk alarak bir getiri elde etmek için sigorta havuzlarına da katkıda bulunabilir. 

Sentetik Varlık İhracı (Synthetic Asset Issuance);

Sentetik Varlık ihraç platformları, kullanıcıların başka bir dijital para biriminin, gerçek dünyadaki varlığın veya finansal ürünün fiyatını veya özelliklerini taklit eden çeşitli kripto jetonları oluşturmasına olanak tanır. 

Örneğin, Amazon (NASDAQ: AMZN) veya Google (NASDAQ: GOOGL) gibi büyük bir hisse senedinin fiyatını izleyen sentetik bir tokendır. Sentetikler, kripto para birimi kullanıcılarına tek bir token (ETF’ler, opsiyonlar ve sepet fonları gibi) aracılığıyla karmaşık finansal ürünlerle ticaret yapma ve bunlara maruz kalma ve aksi takdirde erişilmesi zor olabilecek pazarlara katılmanın bir yolunu sunar. 

SONUÇ

Son iki yılda, DeFi araçlarına ve protokollerine kilitlenen tokenların toplam değeri 203 milyon dolardan 9,53 milyar dolara yükseldi ve bu da %4,500’den fazla bir büyüme denk gelmektedir. Bu süre zarfında, DeFi endüstrisi geliştiriciler ve yerleşik kripto şirketleri arasında hızla arttı. Her zamankinden daha fazla firma şimdi kendi DeFi uygulamalarını geliştiriyor ve piyasaya sürüyor. 

Bununla birlikte, birçok DeFi platformu gerçekten kullanıcılara finansal bağımsızlık sağlamak ve yeni, potansiyel olarak özgürleştirici veya karlı fırsatlara erişim sağlamak için hareket etse de, hepsinin kullanımı güvenli değildir ve bazıları doğrudan dolandırıcılıktır. Bunu akılda tutarak, herhangi bir DeFi platformuna yatırım yapmadan veya kullanmadan önce gerekli özeni göstermeniz ve yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz şeyleri riske atmanız önemlidir. 

Analizler yalnızca yazarın görüşleridir ve yatırım tavsiyesi içermemektedir. Oluşacak kayıp ya da kazançlardan kriptoyatirim.com veya yazar sorumlu değildir. Hiçbir yazı kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu